MNISZEK LEKARSKI KORZEŃ (TARAXACUM OFFICINALE) - zioło

Napar i smak zioła

Przyjemny gorzko-słodki smak, zaskakująco otoczony aromatem ciemnej czekolady.

Pochodzenie zioła

Persowie nazywali korzeń tej rośliny „małym posłańcem”, ponieważ uważali go za zwiastuna dobrych wieści. W rzeczywistości niewielu ludzi wyobraża sobie korzeń, słysząc słowo „mniszek lekarski”. Zazwyczaj na myśl przychodzi nam najpierw wianek z jaskrawożółtych kwiatów, zdmuchiwanie srebrzystego puchu albo wiosenna sałatka z młodych liści. O korzeniu myślimy na samym końcu – a przecież to właśnie w nim tkwi znaczna część jego mocy.

Mniszek lekarski (*Taraxacum officinale*) to wieloletnia roślina zielna należąca do rodziny astrowatych. Zazwyczaj osiąga wysokość 10–30 centymetrów i wyróżnia się przyziemną rozetą głęboko powcinanych liści oraz charakterystycznymi żółtymi kwiatami, które wiosną pojawiają się na pustych w środku łodygach. Po przekwitnieniu roślina przekształca się w charakterystyczną, okrągłą kulę puchu – skupisko lekkich nasion, które wiatr roznosi na znaczne odległości. Zawiera mleczny sok, któremu roślina zawdzięcza ludowe nazwy nawiązujące do mleka czy śmietany.

Roślina ta występuje na znacznych obszarach Europy, Azji i Ameryki Północnej. Najczęściej można ją spotkać na łąkach, pastwiskach, w ogrodach oraz na poboczach dróg. Preferuje stanowiska słoneczne i gleby zasobne w składniki odżywcze. Dzięki swojej wytrzymałości jest jedną z najbardziej rozpowszechnionych roślin leczniczych strefy umiarkowanej. Co ciekawe, mniszek lekarski potrafi zakorzenić się bardzo głęboko; jego silny korzeń palowy wrasta w glebę na ponad 20 centymetrów, gromadząc tam zapasy składników odżywczych.

Korzeń mniszka lekarskiego jest dość masywny i twardy. Można go pozyskiwać niemal przez cały rok, jednak jesień jest na to najlepszą porą, ponieważ to właśnie wtedy zawiera on największe stężenie substancji czynnych. Po wysuszeniu nadaje się do przygotowania odwaru lub naparu o charakterystycznym, słodko-gorzkim smaku. Ponadto prażony korzeń stanowi bezkofeinowy zamiennik kawy, a w niektórych krajach wykorzystuje się go nawet do produkcji wyjątkowych piw czy alkoholi wysokoprocentowych.

Mniszek lekarski jest ceniony nie tylko w medycynie ludowej, ale także we współczesnej fitoterapii.
Jego korzeń zawiera szereg substancji bioaktywnych, takich jak:

• inulina,
• substancje gorzkie (taraksacyna),
• flawonoidy,
• triterpeny i sterole,
• witaminy A, B, C i D,
• składniki mineralne (zwłaszcza wapń, żelazo, magnez i cynk).

W rezultacie mniszek lekarski kojarzony jest ze wspieraniem prawidłowego funkcjonowania układu moczowego, trawienia oraz pracy żołądka i wątroby, a także procesów detoksykacji organizmu.

Zazwyczaj nie odnotowuje się poważnych skutków ubocznych związanych ze stosowaniem odwaru z korzenia mniszka lekarskiego; niemniej jednak osobom z schorzeniami wątroby lub pęcherzyka żółciowego zaleca się konsultację z lekarzem. Podobnie jak w przypadku innych ziół, po około ośmiu tygodniach stosowania wskazana jest krótka przerwa.